zero-sum game 零和博弈 (1)

မနက္မနက္ ရထားဘူတာထဲဝင္ခါနီး သတင္းစာေဝတဲ့ အမ်ဳိးသမီးႀကီးေရွ႕က က်ဴတန္းထဲကို အရင္ဝင္စီရတယ္။ သူ႔အေရွ႕က သတင္းစာအထပ္လိုက္ႀကီးကို ဗယ္လက္ေရာ ညာလက္ပါ လူေတြကိုေဝေပးရင္းနဲ႔ သတင္းစာအပံုလည္း ျဖည္းျဖည္းခ်င္း နိမ့္က်သြားတယ္၊ နာရီၾကည့္စရာမလိုဘူး၊ က်ေနာ္ဝင္စီတဲ့အခ်ိန္ အဲဒီအပံုႀကီး သူ႔ရဲ႕ေပါင္ရင္းေလာက္ ေရာက္ေနၿပီဆိုရင္ က်ေနာ္အလုပ္ေနာက္က်ဖို႔ အလားအလာရွိေနၿပီ၊ သတင္းစာအထပ္လိုက္ႀကီး သူ႔ခါးအထက္မွာ ရွိေနေတာ့မွ ရထားစီး၊ ကားစီးၿပီး အလုပ္ကို ၈ နာရီခြဲေလာက္ ေရာက္ႏိုင္ပါမယ္။ အဲ၊ ေရးခ်င္တာ အဲဒီအေၾကာင္း မဟုတ္ပါဘူး။

အဲသလို အခမဲ့ ေဝေပးတဲ့ My Paper သတင္းစာေတြကို အၿမဲတေစ ေစာင့္ယူျဖစ္တယ္၊ ရထားေပၚမွာဖတ္တယ္၊ ကားေပၚမွာဖတ္တယ္၊ အလုပ္ေရာက္ရင္ အကုန္နီးပါး ဖတ္ၿပီးၿပီ။ တခါတေလ တျခားေနရာမွာ ဖတ္ၿပီးသား သတင္းတစ္ခုခုကို ဒီသတင္းစာထဲမွာ ျပန္ဖတ္မိရင္ ေခါင္းထဲပိုစြဲသြားတတ္တယ္။ ဥပမာ The Economist မွာ ဖတ္ထားၿပီးသား ေလယာဥ္ေပၚတက္တဲ့ ပံုစံအသစ္ကို စမ္းသပ္ေနတဲ့ Dr Steffen အေၾကာင္း Please be seated ကို သတင္းစာထဲ ျပန္ဖတ္မိတုန္းက ဘေလာ့ဂ္ေပၚ ေရးတင္ခ်င္ခဲ့ေသးတယ္၊ ဒါေပမဲ့ ၾကားထဲမွာ ခရီးထြက္လိုက္ေတာ့ အဲဒါကို မတင္ျဖစ္လိုက္ဘူး။ ေနာက္တခါ ပင္လယ္ရပ္ျခား တ႐ုတ္နဲ႔ ကုလားေတြအေၾကာင္း ေရးထားတဲ့ Weaving the world together ဆိုတဲ့ ေဆာင္းပါးကိုလည္း အဲလိုပဲ ႏွစ္ဖက္လံုးမွာ ဖတ္မိျပန္တယ္၊ အဲဒါလည္း ေရးခ်င္စရာ ေတြးခ်င္စရာေတြ အေတာ္မ်ားတယ္ (က်ေနာ္လည္း အဲဒီထဲက လူတစ္ေယာက္ျဖစ္ေနတာကိုး)။ မဂၢဇင္းထဲမွာပါတဲ့ ေအာက္ကပံုကိုေတာ့ သတင္းစာထဲမွာ ထည့္မထားဘူး၊ ကမၻာတဝွမ္းမွာရွိတဲ့ တ႐ုတ္ျပည္ျပင္ပက တ႐ုတ္လူမ်ဳိးနဲ႔ အိႏၵိယႏိုင္ငံျပင္ပက ကုလားလူမ်ဳိး အေရအတြက္ထဲက ထိပ္ဆံုး ၂၀ စီကို ျပထားတာပါ၊ ျမန္မာျပည္က အလံုးႏွစ္လံုးေပါင္း လူတစ္သန္းခြဲကို ေသခ်ာၾကည့္မိေသးတယ္။ ဒါလည္း ဒီပို႔စ္နဲ႔ မဆိုင္ေသးပါဘူး။ (ဟမ္)


အဲသလို သတင္းစာပံုမွန္ဖတ္ေနလိုက္တာ မေန႔က ၂၂ ရက္ေန႔ အဂၤလိပ္အပိုင္း စာမ်က္ႏွာ A8 မွာ How China Can Defeat America ဆိုတာ စိတ္ဝင္စားလို႔ ဖတ္မိလိုက္တယ္။ အလို၊ အဂၤလိပ္လိုဖတ္ၿပီးေတာ့ ပိုစိတ္ဝင္စားသြားလို႔ တ႐ုတ္ဗားရွင္း ရွာဖတ္အၿပီးမွာ တခုခု ခ်ေရးခ်င္စိတ္ ေပၚလာပါေရာလား။ သတင္းစာပဲ ဖတ္ခ်င္ရင္ ဒီမွာ ျပန္ရွာဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒုတိယစာမ်က္ႏွာက Taylor Swift ႏႈတ္ခမ္းေလးကို က်ေနာ့္လို အၾကာႀကီး စိုက္မၾကည့္မိဖို႔ေတာ့ သတိေပးပါရေစ :p

ကဲ၊ လိုရင္းကိုေရာက္ပါၿပီ။ မူရင္းေဆာင္းပါးက The New York Times ထဲကပါ။

ဒီပံုအတိုင္းပဲ မာန္ဖီေနတဲ့ နဂါးႀကီးကို အၿပံဳးမ်က္ႏွာတစ္ခု၊ တနည္းအားျဖင့္ humane authority လို႔ ျပန္ဆိုထားတဲ့ လူသားျခင္း စာနာေထာက္ထားတဲ့၊ သနားၾကင္နာစိတ္ရွိတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ မ်က္ႏွာဖံုးေလးကို တပ္ထားေစခ်င္တဲ့ ေဆာင္းပါးျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္အေတြးအေခၚပညာရွင္ ရႊင္ဇီ Xunzi 荀子 ရဲ႕ အေျပာအရ အုပ္ခ်ဳပ္မင္းလုပ္တဲ့ ပံုစံဟာ humane authority ၊ hegemony နဲ႔ tyranny ဆိုၿပီး ၃ မ်ဳိးရွိတယ္၊ humane authority က ျပည္တြင္းေရာ ျပည္ပက လူေတြအားလံုး သေဘာက်လက္ခံလာေစႏိုင္တဲ့ ေကာင္းေသာအုပ္ခ်ဳပ္မႈမ်ဳိး၊ tyranny ကေတာ့ စစ္အင္အား၊ တိုက္ရည္ခိုက္ရည္ေပၚမွာ တည္ေဆာက္ထားတဲ့အတြက္ ရန္ၿငိဳးရန္စေတြ ဖြဲ႔မိမွာ မလြဲမေသြ၊ ဆိုေတာ့ သူက စစ္အာဏာအားကိုးတဲ့ မေကာင္းတဲ့ပံုစံ၊ hegemony ကေတာ့ အဲဒီႏွစ္ခု စပ္ၾကားက အုပ္ခ်ဳပ္မႈပံုစံပါ တဲ့။

အဲဒီေဆာင္းပါးထဲမွာ က်ေနာ္စိတ္ဝင္အစားဆံုး အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ကေတာ့ How China Can Defeat America ဆိုတဲ့ ေဆာင္းပါးေခါင္းစဥ္ရယ္၊ ေဆာင္းပါးထဲက (က်ေနာ္ဖတ္မိသေလာက္) လူေျပာအမ်ားဆံုး အခ်က္ျဖစ္တဲ့ zero-sum game ဆိုတာရယ္ပါ။ စိတ္ဝင္စားသူမ်ား အရင္ဖတ္လိုက္ပါဦး၊ ေနာက္ပို႔စ္မွာ ဆက္ေရးပါမယ္။

ဒါက ပို႔စ္ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ဆီေလ်ာ္တဲ့ပံုရွာရင္း ေတြ႔မိတာေလးပါ၊ အခု US က အေျခအေနကိုလည္း ထင္ဟပ္ေနပါတယ္။

Image source: http://pc.blogspot.com/2010_02_21_archive.html